Onderzoeksopzet
Waar komt de naam ‘Nieuwe Grijze Massa’ vandaan en wat is de betekenis?
Nieuwe Grijze Massa ontstond spontaan tijdens een gesprek over de opkomst van AI. We dachten na wat de impact hiervan kan worden op de grijze massa in onze hersenen. Hieruit kwam het idee dat als AI impact gaat hebben op ‘onze’ grijze massa en we met AI steeds meer gaan samenwerken, er in feite een ‘Nieuwe Grijze Massa’ aan het ontstaan is. De naam was geboren!
Hoe het hierna verder ging
In 2026 schrijven wij (drie inwoners van Made) elke week onze gedachten op in het Denklogboek. Waarom doen we dit? We onderzoeken telkens een weekvraag die wordt gevoeld, maar zelden rustig wordt besproken. We onderzoeken dit niet om problemen op te lossen. We proberen gewoon te snappen wat er aan de hand is. Niet om alles op te lossen maar meer om het een plek te geven.
Wat zijn onze uitgangspunten?
We doen dit onderzoek niet als experts, en niet om antwoorden te verkondigen. We denken hardop, stap voor stap, vanuit verschillende invalshoeken, elke maand een nieuw perspectief, een nieuwe invalshoek.
We delen wat we ontdekken, waar we over twijfelen, en welke praktische vragen helpen om koers te houden in een snel veranderende wereld.
Deze site is bedoeld om mee te lezen. We willen niet overtuigen en zijn ook niet van plan om brede (maatschappelijke) discussies actief te gaan ondersteunen. Wie net als wij zoekt naar overzicht, rust of nieuwe vragen rondom de centrale onderzoeksvraag, is welkom om ons te volgen.
Zijn we het eens? Niet nodig. We zoeken taal en tools die mensen helpen denken én voelen.
Dit onderzoek wordt geheel uitgevoerd en gefinancierd door vrijwilligers.
Er wordt geen data verzameld op deze website.
Wij stellen de content op deze website zeer zorgvuldig samen en vermelden op diverse plaatsen onze bronnen. Maar neem niets op deze website zomaar aan voor waarheid maar doe ook vooral je eigen onderzoek of raadpleeg als je ergens over twijfelt officiële of andere bronnen.
Zo werkt onze fasering
Het jaar is ingedeeld in vijf fasen elk met hun eigen specifieke dynamiek en doelen:
- Ervaren – Wat gebeurt er met mensen?
- Begrijpen – Welke systemen en krachten werken hier?
- Positioneren – Welke rollen, keuzes en spanningen ontstaan?
- Verankeren – Wat blijft, wat dragen we mee?
- Synthese – Hoe past alles wat we leerden in elkaar?
Daarnaast lopen de maandelijkse onderzoekslijnen (thema’s, perspectieven) steeds mee, maar met een andere nadruk.
Waarom deze volgorde krachtig is:
We beginnen niet met grote woorden maar willen liefst zelf eerst zo veel mogelijk ervaren. En ook om ons heen kijken, luisteren, vragen stellen om onze eigen aannames regelmatig te toetsen.
Zo onthouden we wat de focus in iedere fase is
- Fase 1: in januari t/m maart ligt de focus op ervaren.
- Fase 2: in april en mei staat begrijpen centraal.
- Fase 3: in juni, juli & augustus leggen we de focus op positioneren.
- Fase 4: september en oktober zijn voor het verankeren.
- Fase 5: in november en december maken we een synthese.
Zo kijken we elke maand door een andere bril naar de onderzoeksvragen
Elke maand heeft één centraal thema en bijbehorend verwacht leereffect.
- Thema voor januari: Menselijke waardigheid
- Februari: Werk, inkomen en einde-arbeid
- Maart: Zingeving & betekenis
- April: Leren kijken, leren leren
- Mei: Systemen en hefbomen
- Juni: Macht & instituties
- Juli: Vergrijzing & zorg
- Augustus: Veerkracht & gemeenschap
- September: Fysieke grenzen
- Oktober: Tijd & toekomst
- November: Synthese van kernrollen
- December: Synthese van tools & principes
Zo werken we aan een weekbericht
Elke week staat één onderwerp binnen het maandthema centraal. Deze onderwerpen zijn vooraf vastgelegd maar volgen (binnen het maandthema) indien relevant naast de voortschrijdende inzichten ook de actualiteit.
Daarnaast bekijken we ook door de bril van vier toekomstscenario’s naar mogelijke impact. Deze scenario’s gaan alle vier uit van het feit dat AI hoe dan ook niet meer weg te denken is uit de samenleving. We kozen hier bewust voor omdat ons dat het meest realistisch leek.
We maken gebruik van een actueel gehouden register van achtergrondbronnen.Deze bronnen dienen verschillende doelen: sommige prikkelen het denken, andere bieden kaders of empirische begrenzing. Ze zijn geen antwoorden, maar hulpmiddelen om betere vragen te stellen.
We werken deels individueel aan onze weektaak (huiswerk), ieder van ons in hun eigen tempo, op de momenten dat het voor hen past en op locaties van hun keuze. Sinds half februari 2026 werken we ook interactief mee met een virtueel AI-team dat zichzelf onder de werknaam ‘Het Weefgenootschap’ voorstelt.
De week erop worden de individuele inzichten met elkaar gedeeld en besproken tijdens het gezamenlijke reflectiemoment.
Werkwijze: niet eerst antwoorden verzamelen, maar eerst leren kijken, dan begrijpen, dan handelen. Daarna samenvatten van essenties.
Zo verzamelen we onze wekelijkse inzichten
We gebruiken elke week het volgende format om tot een overzicht met vaste onderdelen te komen:
- Onderwerp in 1 zin (Jip-en-Janneke)
- Deelvraag/deelvragen (max. 10 woorden per vraag)
- Wat lijkt waar? (max. 3 kerninzichten)
- Wat weten we nog niet / waar twijfelen we over?
- Maandinzicht (hoe draagt het weekinzicht bij aan het maandthema)
- Hoe ziet dit eruit in elk van de vier scenario’s?
- Risico & kans (elk 1)
- Tool van de week (een praktisch denkhulpmiddel, vragen set of oefening)
- Kleine actie (iets wat iemand deze week kan doen of laten)
Daarna gaan we dat overzicht nog redigeren, aanvullen met Infographics en geschikt maken voor publicatie op de website.
Zo groeit het onderzoek niet alleen inhoudelijk, maar ook praktisch.
Kijk op de Over Ons pagina hoe het project ‘bemand’ wordt.
De deelnemers kiezen zelf op welke manier en welke momenten in de week ze de deelvragen per week beantwoorden. Dit kan zijn door bijvoorbeeld deskresearch, interviews, experimenten of andere methoden.
Wat we dit jaar tijdens ons onderzoek ontdekken is geen advies, geen beweging, geen voorspelling. Wij hebben geen antwoorden. We denken hardop. Onze inzichten, onderzoeksvragen, bronnen, scenario’s, diagrammen en tools delen we gaandeweg op diverse plaatsen. Geen garantie. Vrijblijvend. Ter kennisname.
En misschien nog ten overvloede: wij proberen ons niet al te veel te laten imponeren door wat de toekomst zou kunnen brengen hoe positief of negatief, interessant of saai, veilig of gevaarlijk, welkom of noodzakelijk deze zou kunnen worden. Want het echte leven is hier al: hier en nu en dat kan alleen maar hier en nu geleefd worden. Laten we dat zoveel mogelijk omarmen en vanuit een basishouding van niet-weten die toekomst die toch wel komt welkom heten.
Misschien helpt wat wij ontdekken jou ook.
Eerlijk met AI — zo werken wij
Deze nieuwe sectie werd toegevoegd op 1-mrt-2026
De kracht van deze werkwijze staat of valt bij of het bewezen wordt. Eerlijk betekent bij ons: traceerbaar en toetsbaar — niet ‘objectief’ of ‘altijd juist’.
- We labelen wat mens- en wat AI-bijdrage is. Op hoofdlijn, niet neurotisch. Weekberichten hebben een mensdeel en een spiegeldeel. Waar relevant noemen we ook gebruikte bronnen en grote bewerkingen. Bij twijfel: eerder te veel labelen dan te weinig.
- We bewaren ruwe logs en tonen het spoor. Het Rauw Weeflogboek is onze werkplaats — ongeredigeerd, met labels. Wie wil zien hoe een inzicht ontstond, kan dat terugvinden.
- We benoemen onzekerheden en aannames. Als iets een hypothese is, zeggen we dat. Als we iets niet weten, zeggen we dat ook. Conceptberichten zijn zichtbaar gelabeld als concept.
- We vermijden schijnzekerheid. Geen autoriteitstem waar die niet thuishoort. Geen AI-output presenteren als menselijke conclusie. Geen stelligheid waar twijfel eerlijker is.
- We corrigeren openbaar. Als iets niet klopt, passen we het aan en maken we dat zichtbaar. Geen stille bewerkingen zonder spoor.
- We beschermen privacy en toestemming. Wat niet in het archief hoort, komt er niet in. Persoonlijke bijdragen van teamleden worden met toestemming gedeeld.
- Het publicatiebesluit is menselijk. L’Eau-i is uitgever. De Resonantiekamer adviseert, weegt en geeft consent — maar de knop zit bij de mens. Dat is bewust en dat benoemen we.
Hoe we dit toetsen: vóór publicatie stellen we twee vragen:
- Is dit representatief voor het weefsel (of overheerst één stem)?
- Is dit eerlijk gelabeld (mens/AI, onzekerheden, bronnen)?
Wees welkom om alles wat we op deze website delen te hergebruiken onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0-licentie.
Tot slot: de meeste multimedia op deze website zijn met hulp van AI gegenereerd. Bij de ontwikkeling van de opzet en tijdens de wekelijkse uitwerkingen wordt waar relevant ook gebruik gemaakt van AI als hulpmiddel.
Op zoek naar nog meer details? Klik hier